01.30

Kluczowa kompetencja

Posted on Posted in Uncategorized

Jednym z głównych wyzwań nad którymi w wielu wymiarach toczy się dziś praca w ramach rozwoju polskiej edukacji jest budowanie podstaw kształcenia kompetencji kluczowych. Ich zestaw znowelizowany w 2018 roku rozpoczyna się od kompetencji określonej jako „Kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji”. Zakłada ona rozwijanie zdolności identyfikowania, rozumienia, wyrażania, tworzenia i interpretowania pojęć, uczuć, faktów i opinii w mowie i piśmie, przy wykorzystaniu obrazów, dźwięków i materiałów cyfrowych we wszystkich dziedzinach i kontekstach. Zakłada też zdolność skutecznego komunikowania się i porozumiewania się z innymi osobami, we właściwy i kreatywny sposób.

Wygłaszając swoją mowę noblowską Olga Tokarczuk powiedziała między innymi: „Świat jest tkaniną, którą przędziemy codziennie na wielkich krosnach informacji, dyskusji, filmów, książek, plotek, anegdot. Dziś zasięg pracy tych krosien jest ogromny – za sprawą internetu prawie każdy może brać udział w tym procesie, odpowiedzialnie i nieodpowiedzialnie, z miłością i nienawiścią, ku dobru i ku złu, dla życia i dla śmierci. Kiedy zmienia się ta opowieść – zmienia się świat. W tym sensie świat jest stworzony ze słów. To, jak myślimy o świecie i – co chyba ważniejsze – jak o nim opowiadamy, ma więc olbrzymie znaczenie. Coś, co się wydarza, a nie zostaje opowiedziane, przestaje istnieć i umiera. Wiedzą o tym bardzo dobrze nie tylko historycy, ale także (a może przede wszystkim) wszelkiej maści politycy i tyrani. Ten, kto ma i snuje opowieść – rządzi. Dziś problem polega – zdaje się – na tym, że nie mamy jeszcze gotowych narracji nie tylko na przyszłość, ale nawet na konkretne „teraz”, na ultraszybkie przemiany dzisiejszego świata”. A więc to od nas zależy w jaki sposób zmienia się świat.

Kilka miesięcy przed wystąpieniem autorki „Biegunów” mała dziewczynka podczas sesji otwartej ONZ powiedziała: „To wszystko jest złe. Nie powinno mnie tu być. Powinnam być w szkole po drugiej stronie oceanu. Mimo to wy wszyscy przychodzicie do nas młodych ludzi po nadzieję?! Jak śmiecie?! Ukradliście moje marzenia i moje dzieciństwo swoimi pustymi słowami, a mimo to jestem jedną z tych, co miały szczęście (…) wciąż nie jesteście wystarczająco dojrzali, by powiedzieć jaka jest prawda. Zawodzicie nas! Ale młodzi ludzie zaczęli sobie zdawać sprawę z waszej zdrady. Oczy całej przyszłej generacji są zwrócone na was. Jeśli wybierzecie, by nas zawieźć, nigdy tego wam nie wybaczymy[1]”. Greta Tunberg mówi w zasadzie to samo co Olga Tokarczuk- świat, który nas otacza, w którym żyjemy i który kreujemy jest konsekwencją tego jak go opisujemy, w jaki sposób nazywamy procesy decydujące o jego funkcjonowaniu, jakie pytania w związku z tym, co postrzegamy, sobie stawiamy.

Opis cytowanej kompetencji sugeruje rozwijanie umiejętności rozumienia i tworzenia informacji jako podstawę dalszego uczenia się i innych interakcji językowych. Zakłada potrzebę rozmowy nie tylko jako wymiany myśli, ale również ich interpretowania, oddzielania prawdy od fałszu, rozumienia intencji dostawców treści w celu świadomego skupiania uwagi na faktach i obrony przed manipulacją. To nie są łatwe zadania. W edukacji w istotnym stopniu odpowiadają za nie dorośli. Przede wszystkim nauczyciele. To oni kreują proces rozumienia świata- dostarczają słów, interpretacji, celowości oraz poprawności ich zastosowania. Czy jesteśmy na to gotowi? My, nauczyciele. Czy rzeczywiście spełniamy pokładane w nas oczekiwania?

[1] Greta Thunberg ONZ 23 września 2019r.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *